Kural
- by the time + past → ana cümle past perfect (had done); by the time + present → will have done.
- once, as soon as, until, when, before, after gelecekten söz etse de yan cümle present kalır: as soon as the results arrive, the doctor will decide.
- while / as: aynı anda süren iki iş (while they were repairing the cable, the bridge was closed).
- until: bir noktaya kadar süren durum (remain closed until the tests are complete).
- No sooner … than ve Hardly … when “… yapar yapmaz” demektir; ayrıntısı Devrik yapılar kartında.
Örnekler
- By the time the guests arrived, we had finished cooking.Misafirler geldiğinde yemeği bitirmiştik.
- I will call you as soon as the plane lands.Uçak iner inmez seni arayacağım.
- While I was reading, the power went out.Ben okurken elektrik kesildi.
Sık düşülen tuzak
“as soon as the results will arrive” gibi yan cümlesinde will olan şık, anlamı ne kadar doğru görünse de yanlıştır.
Athena Tapınağı’nın öbür kartları
- Ödünleme: although, despite
Beklenenin tersi olan sonuç: although + cümle, despite + isim ya da V-ing.
- Neden bağlaçları
Sebep: because / since / as + cümle; because of / due to + isim. Sonuç sebepten gerçekten çıkmalı.
- Karşıtlık: whereas, while, however
İki şeyi karşılaştırmak: whereas / while; iki cümle arasında zıtlık: however, nevertheless.
- İkili yapılar ve karşılaştırma
Çift parçalı kalıplar birlikte gelir: not only … but also, the more … the more, as … as.
- Geçiş kelimeleri: moreover, therefore, instead
İki cümleyi bağlayan zarf aralarındaki ilişkiyi söyler: ekleme, sonuç, zıtlık, örnek, yerine koyma.
- Amaç ve sonuç
so that = “… diye, amacıyla”; so … that / such … that = “o kadar … ki”.
- If cümleleri
Koşulun türü fiilin zamanını belirler: gerçek, bugüne aykırı, geçmişe aykırı.
- Koşul bağlaçları
unless = if not; provided that / as long as = “yeter ki”; whether or not = “her iki durumda da”.
- Edat öbekleri: in terms of, due to
Birden çok kelimelik edatlar isim ya da V-ing alır; şıkların hepsi dil bilgisi olarak uyar, doğru olanı anlam seçer.
- Kalıp edatlar: fiil, isim, sıfat + edat
Bazı fiil, isim ve sıfatlar hep aynı edatla gelir: depend on, access to, capable of. Bunlar kalıp olarak öğrenilir.
- Zaman, yer ve miktar edatları
Bu edatlar anlamdan seçilir: süre mi son tarih mi, artış miktarı mı ulaşılan düzey mi, iki şey arası mı grup içi mi?
- Zamanlar ve zaman uyumu
Zaman işareti fiili seçer: since → present perfect, by + gelecek → future perfect.
- Gerund ve infinitive
Edattan sonra V-ing; bazı fiillerden sonra to + V1.
- Modal ve modal perfect
Geçmişe dair tahmin ve eleştiri: modal + have + V3.
- Edilgen yapı ve ettirgen
Özne işi yapan değil, işten etkilenen şeyse: be + V3.
- İlgi cümleleri (relative clause)
who kişi, which şey, whose sahiplik, where yer; virgülden sonra that kullanılmaz.
- Kısaltma ve participle
Öznesi aynı iki cümle kısalır: etkense V-ing, edilgense V3, önce olduysa Having V3.
- Nicelik: few, little, each, none
İsim sayılabilir mi, iki şey mi çok mu: nicelik kelimesini ismin türü seçer.
- İsim cümleleri (noun clause)
Bir cümle, isim yerine özne ya da nesne olur: what, whether, that, how.
- Devrik yapılar (inversion)
Olumsuz ya da sınırlayıcı bir ifade başa gelince soru sırası kullanılır: Rarely have they …