Şehri beş dakikada tanı

Şehrin hikâyesi

Prometheus insanlara ateşi getirdiğinde yalnızca sıcaklık değil, bilgi de getirmişti. Ama bilgi kolay unutulur: diller körelir, kütüphaneler tozlanır, kelimeler kaybolur.

Bunu gören Prometheus, farklı çağların hafıza yapılarını tek bir şehirde topladı: Athena Tapınağı, Agora, Megaron, Celsus Kütüphanesi, Hipodrom… Ortalarına da bir ocak yaktı. O ocak, şehre gelenlerin çabasıyla yanar.

Uzun zamandır kimse gelmedi. Ocağın ateşi zayıfladı, salonların kandilleri birer birer söndü.

Sen bu şehre bir Ateş Taşıyıcısı olarak geliyorsun. Çözdüğün her soru ocağa bir kıvılcım taşır. Yeterince kıvılcım biriktirdiğinde sönük salonların kandilleri yeniden yanar ve kapıları sana açılır. Bu yolu tek başına da yürüyebilirsin, bir takımla birlikte de.

Bölümler

1. Bölüm I · İlk KıvılcımSeviye 1Ocağın ateşi zayıfladı. İlk kıvılcımlar iki yerde yanar: Agora’da kelimeleri tartanların, Athena Tapınağı’nda cümlenin kuralını arayanların elinde.
2. Bölüm II · İskeledeki SeslerSeviye 2Limana ilk gemi yanaştı. İskelede konuşmalar başladı: soruya uyan cevabı, itiraza uyan tepkiyi bulan yolcu ilerler.
3. Bölüm III · Megaron’un KandilleriSeviye 3Uzun metinlerin salonu Megaron’da kandiller yandı. Burada sabırla, sonuna kadar okuyanlar ilerler.
4. Bölüm IV · Celsus’un RaflarıSeviye 4Celsus’un raflarındaki toz silindi. Kütüphane, anlamı bir dilden ötekine taşıyabilenleri bekliyor.
5. Bölüm V · Büyük YarışSeviye 5Hipodrom’un kapıları açıldı. Gerçek sınavın provası burada yapılır: 80 soru, tek nefes.

Ayasofya ve Göbeklitepe hâlâ sisin ardında. Şehrin ateşi büyüdükçe onlar da görünecek.

Şehrin insanları

Parşömenci Efe: meydanın güneyindeki tezgâhında her gün taze parşömenler satar; şehre gelen her yolcuyu ilk o karşılar.

• Alev TaşıyıcısıKararlılıkOcağın son bekçisinin torunu. Ateş zayıflamaya başladığında meydana ilk kıvılcımı o taşıdı; hâlâ her sabah günün ilk sorusunu o çözer.
• Baykuş BilgesiDikkatAthena Tapınağı’nın gece nöbetçisi. Baykuşlar gibi karanlıkta görür: cümledeki küçük işaret ondan kaçmaz.
• Agora GezginiMerakLimana yanaşan bir gemiyle şehre geldi ve bir daha gitmedi. Pazarda duyduğu her yeni kelimeyi defterine yazar.
• Zeytin KoruyucusuSüreklilikMeydanın bin yıllık zeytinlerine bakar. Bir ağacın bir günde büyümediğini herkesten iyi bilir; her gün biraz çalışır, ama her gün.
• Mozaik KâtibiİncelikCelsus’un kâtiplerinden. Yırtık parşömenleri parça parça birleştirir; eksik cümlenin nereye ait olduğunu hemen görür.
• Deniz HaritacısıYönLimanın harita çizeri. Uzun bir metne başlamadan önce düşüncenin rotasını çizer, sonra kaybolmadan okur.
• Çini SanatçısıYaratıcılıkŞehrin çini atölyesinden. Firuzeyi lacivertten nasıl ayırıyorsa, birbirine benzeyen iki kelimenin farkını da öyle görür.
• Taş MimarıUstalıkSalonların kemerlerini ölçüp çizen usta. Bir cümleyi önce özne, fiil ve bağlaç taşlarına ayırır, sonra yeniden kurar.
• Kazı ArkeoloğuSabırGöbeklitepe’nin sisi dağılsın diye bekleyen kazıcı. Okuma parçalarını katman katman açar; cevabın dayanağını bulmadan fırçayı bırakmaz.
• Yol RehberiAnlatımŞehre yeni gelenlere yolu gösteren rehber. Çözdüğü soruyu bir arkadaşına anlatabilecek kadar anlamadan bir sonrakine geçmez.

Bu on kişiden birini karakterin olarak seçersin; seçimin yalnızca görünüşünü değiştirir. Lokum, Gölge ve Mozaik meydanın asıl sahipleridir. Lokum hiç yerinde durmaz, Mozaik ise günün çoğunu uyuyarak geçirir. Yanlarına yürüyüp onları sevebilirsin.

Başlarken

Giriş: Google hesabınla ya da e-posta ve şifreyle giriş yaparsın; ChatGPT hesabı gerekmez. Daha önce eski ChatGPT girişiyle ilerleme kaydettiysen Profilim → Ayarlar → Google/e-posta girişini mevcut hesabıma bağla ile aynı karakterle devam edersin.

Menü: telefonda ekranın altında, bilgisayarda solda sekmeler var: Bugün, Kelimeler, Soru çöz, Denemeler ve Şehir. Site şehrin haritasıyla açılır; bugünkü hedefin, sıradaki adımın, tekrarın ve defterin Bugün’de. Geniş ekranda Bugün soldaki sekmelerde değil, haritanın yanında durur. Hesabın, gelişimin ve ayarların sağ üstteki Profilim menüsünde: dokununca Gelişimim, Karakterim, Takımım, Çalışma arkadaşım, Ayarlar ve Çıkış açılır. Eski menüyü istersen buradan dönebilirsin; orada Profilim’in yerinde Hesabım durur.

İspanyolca YDS: e-YDS İspanyolcaya hazırlanıyorsan Profilim → Ayarlar → Sınav dili’nden İspanyolcayı seç; hesap açmadan Bugün’ün en altındaki “İspanyolca YDS’ye geç” satırı ya da proyds.com/?dil=es bağlantısı da açar. Salonlar, ölçüm, programın, kelimeler ve tam denemeler İspanyolca olur; kayıtların İngilizceden ayrı tutulur. Neler olduğunu İspanyolca YDS sayfası anlatır.

Takma ad ve karakter: takma adın haritada, sohbette ve ligde görünür; e-postan kimseye gösterilmez. On karakterden birini seçersin; görünüşün seviyeni etkilemez.

İlk durak: Agora ve Athena Tapınağı. Haritayı ilk açtığında ikisi de ekranındadır; kelime pazarının da dil bilgisi tapınağının da kapısı herkese açıktır. Diğer yapıların anahtarı XP’dir. Misafirken öbür kapılar kapalı kalır ama topladığın XP kaybolmaz: giriş yapınca hesabına geçer ve kapılar açılmaya başlar. Hipodrom’daki Deneme 1 ise herkese açık.

Efe’nin karşılaması ve şehir turu: haritayı ilk açtığında Parşömenci Efe seni karşılar ve üç soruda çalışma planını kurar: sınav tarihin, hedefin ve günlük süren. İstersen önce şehri gezdirir; beş baloncukla nerede soru çözüleceğini, kapıların nasıl açıldığını ve her şeyin nerede olduğunu gösterir. Şehir → Meydan → Şehir turu ya da bu sayfanın başındaki bağlantı turu yeniden açar.

Telefona uygulama olarak ekle

Prometheus’u mağazadan indirmen gerekmez: siteyi telefonunun ana ekranına eklersen kendi simgesiyle, tarayıcının çubukları olmadan tam ekran açılır. Profilim menüsündeki Ana ekrana ekle satırı adımları telefonuna göre gösterir; Android’de çoğu zaman tek dokunuş yeter.

iPhone

Android

Bağlantın koparsa uygulama “Bağlantı yok” sayfasını gösterir; bağlantı gelince kaldığın yerden devam edersin.

Programın

YDS’ye hazırlanan herkesin iki sorusu var: nereden başlamalı ve nasıl çalışmalı. Programım sayfası ikisine de senin için cevap verir. Üç şey seçersin: sınav tarihin (YDS/2, kendi tarihin ya da “tarihim belli değil”), hedef puanın ve günde kaç dakikan olduğu (20, 45 ya da 90).

• Başlangıç ölçümü: 20 soru, kitapçık sırasıyla ve YDS’nin on soru türünden. Sonunda her türde nasıl olduğunu, kaba bir puan aralığını ve en çok puanın nerede beklediğini görürsün. İstersen atlarsın; iki haftada bir cumartesi kontrol ölçümü gelir.
• Bugünün görevleri: her gün 2–6 görev: Tekrar Zamanı, bir kelime destesi, sıklık sırasıyla bir konu kartı, bir okuma parçası ve en çok puan kaybettiğin türden bir tur. Her görevin altında neden orada olduğu yazar. Görevler, çözdüğün sorulardan kendiliğinden işaretlenir.
• Üç dönem: önce Temel (kelime, dil bilgisi, her gün okuma), sonra Soru türleri (zayıf olduğun türe odak, cumartesi karma set), son üç hafta Deneme dönemi (gerçek süreyle deneme, ardından yanlışlar).
• İlerleme: on soru türünde doğruluğun, son dört haftanın takvimi, ölçümlerin ve yeterince soru çözünce tahmini puan aralığın.

Bugün sekmesinin büyük düğmesi programının sıradaki görevidir; sonuç ekranındaki “Sıradaki” de aynı görevi gösterir, gün görevden göreve akar. Programın tamamı oradaki Programın tamamı satırında. Seviye kilitleri değişmez: program yalnızca açık yapılardan görev verir; okuma salonu açılana kadar okumayı günün parşömeninden verir. Programın arkasındaki altı kural Nasıl çalışmalı? bölümünde.

Efe’nin ilk haftası: Bugün’de altı adımlık bir liste seni yolda tutar: planın, ölçüm, ilk konu kartı, ilk kelime destesi, ilk tekrar ve üst üste üç gün. Her adım sen yaptıkça kendiliğinden işaretlenir. Yeni bir yere ilk girdiğinde Efe bir kez kısa bir ipucu verir: neden orada olduğunu ve nasıl çalışılacağını. Baloncuk hiçbir şeyi durdurmaz; gösterdiği şeye dokununca ya da Anladım deyince kaybolur. İstemezsen Rehberi kapat; fikrini değiştirirsen bu sayfanın başında çıkan Rehberi yeniden aç’a dokun (hesabın varsa Profilim → Ayarlar’dan da açılır). Altı adım bitince rehber kendiliğinden biter.

Şehirde dolaşmak

• Dokun / tıklaKarakterin oraya yürür. Bir yapıya dokunursan kapısına gider ve bilgisi açılır.
• SürükleHaritayı kaydırır.
• Ok tuşları · WASDKlavyeyle yürürsün.
• + − ◎Sağ alttaki düğmeler yakınlaştırır, uzaklaştırır ve karakterini bulur.
• Harita · Meydan · TakımŞehir sekmesinin başlığındaki seçici; her biri kendi düğmesinin altında açılır. Harita’ya haritadayken dokununca şehrin bütün yapıları bir listede açılır: açık salonlar tamamlama halkasıyla, kilitliler hangi seviyede açılacağıyla. Meydan’da sohbet, mesajlar, sesli sohbet, çalışma arkadaşın, Hamam ve şehir turu; Takım’da takım kupası ve lig var. Aynı düğmeye bir daha dokununca harita geri gelir.
• Soru çözBütün salonlar işleriyle ve hangilerinin açık olduğuyla bu sekmede; Yanlış defterin ve Tekrar Zamanı da Bugün’de.
• ♪ MüzikHer mekânın kendi müziği var; haritada sağ alttaki ♪ notasından, salonlarda üstteki ♪ Müzik düğmesinden açıp kapatırsın.

Meydandaki kedilerin yanına gidip onları sevebilirsin; her sevişte kedi sana YDS’de şıklarda çıkmış bir kelimeyi anlamı, örnek cümlesi ve hangi sınavda çıktığıyla getirir. “Biliyorum” dediğin kelime bir daha gelmez; bilmediklerin Agora’daki Kedilerin kelimeleri destesinde seni bekler ve hesabın varsa programın onları tekrar ettirir. Ortadaki Prometheus Ocağı (Bilgi Ateşi) günün önerilerini, serini ve sıradaki kapıyı gösterir.

Yapılar ve seviyeler

Her yapı belli bir seviyede açılır: önce kelime ve dil bilgisi birlikte, sonra diyalog, okuma, çeviri ve tam denemeler. Her yapının yanında YDS kitapçığında hangi soruları çalıştırdığı yazar. Seviyen, ligdeki XP’den hesaplanır ve her 250 XP bir seviyedir. Güncellemeden önce kazandığın XP de sayılır.

Kilitli bir yapıya dokunursan kapısında kaç XP kaldığını ve şu an hangi salonda çalışabileceğini görürsün. Seviye atlayıp yeni bir kapı açtığında şehir bunu kutlar. Ayasofya ve Göbeklitepe gelecekteki içerikler için ayrıldı.

Seviye senin gerçek emeğini göstermeli. Kestirme yok; kopya çekmeden, anlayarak ilerle.

Soru çözmek

• Her salonda kısa ve uzun çalışma turları vardır; beş soruluk bir turla başlamak iyi bir alışkanlıktır.
• Kelime desteleri (Agora’da 166 deste, 2.000 kelime; ÖSYM’nin 2013–2026 kelime sorularında şık olarak kullandığı kelimelerin hepsi “Çıkmış …” destelerde, YDS okuma metinlerinde sık geçenler “Metin …”, akademik metinlerin temel kelimeleri “Akademik …” destelerde): desteyi aç, kelimeyi çevir, Türkçesine ve örnek cümlesine bak, “biliyorum” ya da “tekrar” de. Bildiğin kelimeler bu cihazda, hesabın varsa hesabında saklanır; “tekrar” dediklerin ertesi gün, sonra 3, 7 ve 14 gün sonra Agora’daki Kelime tekrarı bölümünde geri gelir. Sonra destenin sorularını çöz; her kelimenin bir sorusu var.
• Okuma kartları (Megaron’da 8 kart): ana fikir, çıkarım, gönderim gibi okuma soru türlerini ve paragraf sorularını nasıl okuyacağını anlatır; okuma kartlarının soruları parçasıyla gelir.
• Çeviri kartları (Celsus’ta 5 kart): iki yönde çeviri ve yakın anlamlı cümlede doğru şıkkın neyi korumak zorunda olduğunu anlatır: özne, bağlaç, zaman, kapsam.
• Diyalog kartları (Liman İskelesi’nde 3 kart): boşluk bir soru mu, bir soruya cevap mı, yoksa söylenene bir tepki mi; doğru satırı iki komşu satırdan nasıl bulacağını anlatır.
• Konu kartları (Athena Tapınağı’nda 21 kart): kartı aç, kısa anlatımı, örnekleri ve sık düşülen tuzağı oku, sonra o konunun beş sorusunu çöz. Önce hiç çözmediğin sorular gelir. Kartın sorularının beşte dördü doğru durunca kart yıldız alır. Kartlar YDS’de en çok sorulan konudan en aza sıralı; her kartta sınav başına kaç soru çıktığı yazar.
• Soru çözerken yanlış olduğunu düşündüğün seçenekleri eleyebilir, emin olmadığın soruyu işaretleyebilirsin. Seçeneklerin Türkçe anlamı cevap vermeden önce gösterilmez.
• Cevaptan sonra doğru/yanlış, Türkçe açıklama, her seçeneğin anlamı ve sorunun ölçtüğü kuralı hatırlatan kısa bir tekrar kartı açılır.
• Bir soruda hata görürsen açıklamanın üstündeki Bu soruda hata var düğmesine dokun: neyin yanlış olduğunu seç (cevap anahtarı, çeviri ya da açıklama, yazım, başka), istersen kısa bir not yaz. Bildirim kurucuya gider; soru düzeltilince herkes için düzelir. Misafirken de bildirebilirsin.
• Sonuç ekranında yanlış ve emin olmadığın soruları yeniden çözebilirsin.
• Hipodrom’da on bir tam deneme var: her biri 80 soru. Her doğru 1,25 puandır, yanlışlar doğruları götürmez; 75 puan için 60 doğru gerekir. ÖSYM’nin çıkmış kitapçıklarından birini kâğıtta çözüp cevaplarını Kâğıt deneme sayfasına girersen puanını ve hangi soru türünde kaybettiğini görürsün.

XP, seviye ve seri

10 XP

Doğru çözdüğün her farklı soru

2 XP

Yanlış cevapladığın her soru; sonra doğru çözersen 10’a tamamlanır

15 XP

Okuduğun her günlük parşömen

250 XP

Bir seviye

Aynı soruyu tekrar tekrar çözmek XP’yi artırmaz; yeni sorular çözdükçe ilerlersin. Bir seti yarıda bıraksan da çözdüğün sorular kaydedilir: XP’n yazılır, yanlışların defterine düşer ve bu sorular sonraki setlerde hemen yeniden gelmez. Sonuç ekranı ise “Tamamla” ile açılır. Yanlış defterin en yeni 500 yanlışını tutar; dolunca en eskisi çıkar.

Günlük seri: bir günü tamamlamak için 5 soru çöz, 1 parşömen oku ya da 10 kelime çalış. Gün Türkiye saatiyle 03.00’te yenilenir, yani gece geç saatte çalışırsan önceki güne sayılır. Serin sayfaların üstünde 🔥 ile yazar (telefonda sol üst köşede); alev o günün hedefini tamamlayınca yanar, dokununca son yedi günün açılır. Her yeni seri bir Prometheus korumasıyla başlar, her 7 çalışma gününde bir koruma daha gelir (en fazla 2); kaçırdığın gün korumayla kapanır. Koruma kalmadıysa ertesi gün tek turda 10 soru çözerek serini kurtarabilirsin.

Lig: haftalık lig pazartesi Türkiye saatiyle 03.00’te yeniden başlar; gün gibi, pazar gece geç saatte çözdüklerin geçen haftaya sayılır. Ders çalışan herkes takma adı, XP’si ve serisiyle ligde görünür; istemezsen Profilim → Ayarlar’dan gizlersin. Ligde ya da Meydan sohbetinde bir isme dokununca o gezginin kartı açılır.

Arkadaşlar: bir gezginin kartında “Arkadaş ekle”ye dokun ya da Profilim → Arkadaşlarım’da takma adını yaz. O kabul edince arkadaş olursunuz; kimse sormadan seni listesine ekleyemez. Arkadaşlarım’da gelen istekler ve arkadaşlarının bu haftaki XP’si durur; yeni istek gelince Profilim’de sayı çıkar. Engellediğin kişiyle arkadaşlık biter. Ortak ateşli çalışma arkadaşı ayrı: onu Profilim → Çalışma arkadaşım’dan davet edersin.

Günlük parşömenler

Meydanın güneyindeki Parşömenci Çocuk her gün NASA, WHO, üniversiteler ve müzeler gibi güvenilir kaynaklardan üç güncel İngilizce metin getirir. Her metinde beş önemli ifade, Türkçe açıklama ve YDS tarzı bir soru bulunur. Eski parşömenler arşivde kalır; kaçırdığın günleri sonra okuyabilirsin.

Bütün kartların anlatımı YDS konuları sayfasında, eski parşömenler parşömen arşivinde herkese açık.

Birlikte çalışmak

Çalışma salonlarında bir ortak masa var. Masayı bir kişi yönetir ve soruyu seçer, diğerleri takip eder. Herkes kendi cevabını verir; başkalarının cevabını göremezsin. Ortak masadaki cevaplar sunucuda puanlanır ve XP’ne eklenir. Masaya katılmak için salonda görünür olman yeter.

Akşam seansı: her akşam 19.00’da bütün şehir aynı 10 soruyu çözer: kelime, dil bilgisi, cümle tamamlama, çeviri, diyalog, yakın anlam ve paragraf, kitapçıktaki sırasıyla. Bugün sekmesindeki “Akşam seansı” satırına dokun; seans canlıyken haritanın üstünde de çıkar. Bitirince o akşam kaç kişinin katıldığını ve hangi soruda zorlanıldığını görürsün. Set gece 03.00’e kadar açık kalır; takvimine ekleyebilir ya da WhatsApp’tan arkadaşını çağırabilirsin.

Sohbet ve ses

• Meydan sohbeti: Şehir → Meydan → Meydan sohbeti ile herkesle yazışırsın. Her yapının kendi sohbeti, takımın da yalnızca üyelerine açık bir sohbeti var.
• Özel mesaj: Meydan → Mesajlar’dan ya da bir gezgine dokunarak. Okunmamış mesajların sayısı Meydan’ın yanında görünür.
• Selam: yakınındaki bir gezgine dokunup selam gönderebilirsin.
• Sesli sohbet: Meydan → Sesli sohbet’ten önce dinleyici olarak katılırsın, mikrofonu ayrıca açarsın; bağlıyken haritanın sol altında küçük bir düğme kalır. Mikrofon sen açmadıkça çalışmaz. Yankı olmaması için kulaklık kullan. Salonlarda ortak masada da sesli sohbet var.
• Odak Modu: Profilim → Ayarlar → Şehirde görünürlük bölümünden açarsın. Sohbeti ve görünürlüğünü kapatıp sessizce çalışırsın.
• Engelle ve bildir: bir mesajın yanındaki seçeneklerle kişiyi engelleyebilir ya da mesajı yöneticilere bildirebilirsin.

Takımlar ve Takım Kupası

Harry Potter’daki binalar gibi dört takım var. Şehir → Takım → Takımını seç ile takımını seçersin ya da en az üyeli takıma yerleşirsin. Arman haritada ve sohbette adının yanında görünür.

• Takıma katıldıktan sonra kazandığın XP takımına puan olarak yazılır.
• Her üyenin haftalık katkısı en fazla 500 puandır; ayın kupası bu haftalık katkıların toplamıdır. Kupayı tek kişi değil, takımın tamamı kazanır.
• Kupa aylıktır: her ayın 1’inde 03.00’te yeniden başlar (Ekim Kupası, Kasım Kupası…); geçen ayın kazananı kupa tablosunun altında görünür. Haftalık yarış Haftanın MVP’si’dir.
• Takımını istediğin zaman değiştirebilirsin; kazandığın puanlar kazandığın takımda kalır.

Güvenlik ve gizlilik

• E-postan kimseye gösterilmez. Haritada, sohbette ve ligde yalnızca takma adın görünür.
• Profilim → Ayarlar → Verilerimi indir ile profilini, çalışma kayıtlarını, takım geçmişini ve gönderdiğin mesajları indirebilirsin.
• Profilim → Ayarlar → Hesabımı sil ile hesabını kendin, hemen ve kalıcı olarak silebilirsin. Neyin silindiği, neyin adsız kaldığı bilgilendirme sayfasında.
• Sohbetlerde telefon, adres, bağlantı ya da başka kişisel bilgi paylaşma; saygılı ol. Ayrıntılar topluluk kurallarında.

Sık sorulanlar