Kural
- must have V3: geçmişe dair güçlü çıkarım (“öyle olmuş olmalı”). can’t / couldn’t have V3: “olmuş olamaz”.
- may / might / could have V3: geçmişe dair ihtimal (“olmuş olabilir”).
- should have V3: yapılması gerekirdi ama yapılmadı (eleştiri, pişmanlık). shouldn’t have V3: yapıldı ama yapılmamalıydı.
- Bugün için: must zorunluluk ya da mantıksal gereklilik, should tavsiye, can olasılık ya da yetenek.
- Kanıt güçlüyse must have, kanıt bir engel gösteriyorsa can’t have, bilgi eksikse may / might have.
Örnekler
- The lights are off and the door is locked; they must have gone home.Işıklar kapalı ve kapı kilitli; eve gitmiş olmalılar.
- He can’t have seen us; he was in another city.Bizi görmüş olamaz; başka bir şehirdeydi.
- You should have saved the file before closing it.Kapatmadan önce dosyayı kaydetmeliydin.
Sık düşülen tuzak
Cümledeki kanıta bak: bir engel varsa (vakit yoktu, oradaydı) must have değil can’t have gelir; kanıt yoksa may / might have.
Athena Tapınağı’nın öbür kartları
- Ödünleme: although, despite
Beklenenin tersi olan sonuç: although + cümle, despite + isim ya da V-ing.
- Neden bağlaçları
Sebep: because / since / as + cümle; because of / due to + isim. Sonuç sebepten gerçekten çıkmalı.
- Karşıtlık: whereas, while, however
İki şeyi karşılaştırmak: whereas / while; iki cümle arasında zıtlık: however, nevertheless.
- İkili yapılar ve karşılaştırma
Çift parçalı kalıplar birlikte gelir: not only … but also, the more … the more, as … as.
- Geçiş kelimeleri: moreover, therefore, instead
İki cümleyi bağlayan zarf aralarındaki ilişkiyi söyler: ekleme, sonuç, zıtlık, örnek, yerine koyma.
- Zaman bağlaçları
Zaman bağlacı olay sırasını kurar; gelecek anlamında bile yan cümlede will olmaz.
- Amaç ve sonuç
so that = “… diye, amacıyla”; so … that / such … that = “o kadar … ki”.
- If cümleleri
Koşulun türü fiilin zamanını belirler: gerçek, bugüne aykırı, geçmişe aykırı.
- Koşul bağlaçları
unless = if not; provided that / as long as = “yeter ki”; whether or not = “her iki durumda da”.
- Edat öbekleri: in terms of, due to
Birden çok kelimelik edatlar isim ya da V-ing alır; şıkların hepsi dil bilgisi olarak uyar, doğru olanı anlam seçer.
- Kalıp edatlar: fiil, isim, sıfat + edat
Bazı fiil, isim ve sıfatlar hep aynı edatla gelir: depend on, access to, capable of. Bunlar kalıp olarak öğrenilir.
- Zaman, yer ve miktar edatları
Bu edatlar anlamdan seçilir: süre mi son tarih mi, artış miktarı mı ulaşılan düzey mi, iki şey arası mı grup içi mi?
- Zamanlar ve zaman uyumu
Zaman işareti fiili seçer: since → present perfect, by + gelecek → future perfect.
- Gerund ve infinitive
Edattan sonra V-ing; bazı fiillerden sonra to + V1.
- Edilgen yapı ve ettirgen
Özne işi yapan değil, işten etkilenen şeyse: be + V3.
- İlgi cümleleri (relative clause)
who kişi, which şey, whose sahiplik, where yer; virgülden sonra that kullanılmaz.
- Kısaltma ve participle
Öznesi aynı iki cümle kısalır: etkense V-ing, edilgense V3, önce olduysa Having V3.
- Nicelik: few, little, each, none
İsim sayılabilir mi, iki şey mi çok mu: nicelik kelimesini ismin türü seçer.
- İsim cümleleri (noun clause)
Bir cümle, isim yerine özne ya da nesne olur: what, whether, that, how.
- Devrik yapılar (inversion)
Olumsuz ya da sınırlayıcı bir ifade başa gelince soru sırası kullanılır: Rarely have they …