Metin
For a few microseconds after the Big Bang, matter existed as an extremely hot plasma of quarks and gluons before settling into protons and neutrons. Physicists recreate fleeting droplets of this fluid by smashing ions together in accelerators and probe it by tracking heavy quarks passing through. The method traces back to Einstein, who showed in 1905 that Brownian motion, the random jiggling of particles in a fluid, reflects a balance between drag and microscopic kicks, pictured as a symmetrical bell curve. At speeds close to that of light, however, this relationship breaks down. Jean Du Plessis of MIT and Bruno Scheihing-Hitschfeld of UCSB report calculations showing that, for such fast heavy quarks, large kicks are more frequent than the bell curve predicts, and those slowing a quark are likelier than equally large ones speeding it up. The tilted pattern held for plasmas of different composition. Du Plessis adds that the early plasma was probably more liquid-like than gas-like.
Beş ifade
- fleeting: kısa ömürlü, gelip geçici
- probe: incelemek, araştırmak
- drag: (akışkanda) sürtünme direnci
- break down: geçerliliğini yitirmek, çökmek
- composition: bileşim
YDS mini sorusu
According to the passage, what did the new calculations reveal about heavy quarks moving at nearly the speed of light?
- Their motion matches the symmetrical bell curve Einstein proposed.
- The tilted shape of their kick pattern varies with the type of particles forming the plasma.
- Large kicks happen more often than predicted, with decelerating ones being the more probable kind.
- They combine into stable protons and neutrons after spending a few microseconds moving through the plasma.
- They make the plasma behave more like a gas than a liquid as they pass.
Cevabı ve açıklamasını göster
Doğru cevap: C
Metne göre ışık hızına yakın ilerleyen ağır kuarklar için büyük itkiler çan eğrisinin öngördüğünden daha sık görülür ve kuarkı yavaşlatan itkiler, aynı büyüklükte hızlandıranlardan daha olasıdır. Hesaplar, Einstein’ın simetrik çan eğrisinin bu hızlarda geçerliliğini yitirdiğini gösterir; yani hareket bu eğriye uymaz. Aynı eğik örüntü farklı bileşimli plazmalarda da ortaya çıktığı için bu eğik biçimin plazmayı oluşturan parçacıkların türüne göre değiştiği söylenemez. Proton ve nötronlara dönüşme, Büyük Patlama’dan sonra maddenin kendisi için anlatılan bir süreçtir, ağır kuarkların hesaplanan davranışı değildir. Du Plessis ilk plazmanın gazdan çok sıvıya benzediğini söyler; şık hem bu ilişkiyi ters çevirir hem de bunu kuarkların etkisine bağlar. Bu nedenle doğru cevap C’dir.
Öbür parşömenler
- Fare embriyoları plasentanın beklenmedik ikinci bir kaynağını ortaya koyuyor17 Kasım 2026
Gelişim biyolojisi · C1
- Uzun saatler boyunca oturmak sağlık araştırmacılarını neden kaygılandırıyor17 Kasım 2026
Halk sağlığı · B2+
- Perseverance, Jezero Krateri’nin dışında parlak ve silika bakımından zengin kayaçlar buldu17 Kasım 2026
Gezegen bilimi · C1
- Florida’da bulunan küçük bir mantar hem halüsinojen hem de öldürücü bir toksin üretiyor16 Kasım 2026
Mikoloji ve evrim · C1
- Batırılan bir okyanus gemisi nasıl canlı bir resife dönüşebilir16 Kasım 2026
Deniz ekolojisi · B2+
- Sentetik senaryolar, yapay zekâ tabanlı iklim emülatörlerini daha uyarlanabilir kılıyor16 Kasım 2026
İklim bilimi ve yapay zekâ · C1