Metin
Human brains are about three times larger than chimpanzee brains, even though most protein-coding genes in the two species are very similar. Lund University neuroscientist Johan Jakobsson and his colleagues turned to the parts of the genome that control when genes are switched on, reporting on 23 October in Science Advances. Their focus was an endogenous retrovirus, a genetic leftover from an infection in an African ape ancestor 5 to 7 million years ago. This viral DNA sits at 158 sites in the chimpanzee genome but is absent in humans, for unknown reasons. When the team used CRISPR to cut it out of chimpanzee stem cells, a neighbouring gene, LINC00662, became active, as it normally is in human brain cells. Its activity was in turn linked to stronger activity in genes that may matter for neural development and connections. Jakobsson suggests the insertion may have helped the two brains diverge, though other genetic and environmental factors may also contribute.
Beş ifade
- protein-coding gene: protein kodlayan gen
- turn to: -e yönelmek, başvurmak
- genetic leftover: genetik kalıntı
- in turn: bunun sonucunda, o da
- diverge: ayrışmak, farklı yönlere gelişmek
YDS mini sorusu
According to the passage, removing the viral DNA from chimpanzee stem cells ----.
- switched on a nearby gene which is normally active in humans
- revealed why the same viral DNA is missing from human genomes
- weakened the activity of genes that matter for neural links
- dated the original ape infection to 5 to 7 million years ago
- made neurons grown from the edited cells three times larger
Cevabı ve açıklamasını göster
Doğru cevap: A
Metne göre araştırmacılar CRISPR ile viral DNA’yı şempanze kök hücrelerinden çıkardığında komşu LINC00662 geni, insan beyin hücrelerinde olduğu gibi etkin hâle gelmiştir. Viral DNA’nın insanlarda neden bulunmadığı hâlâ bilinmemektedir; bu genin etkinliği, nöral bağlantılar için önemli olabilecek genlerde zayıflamayla değil daha güçlü etkinlikle ilişkilendirilmiştir. Enfeksiyonun 5–7 milyon yıl önceye tarihlenmesi bu deneyin sonucu değildir; “üç kat büyük” ifadesi ise insan ve şempanze beyinlerinin karşılaştırılmasına aittir, düzenlenmiş hücrelere değil. Bu nedenle doğru cevap A’dır.
Öbür parşömenler
- Doğal seçilim, rastlantı ve benzerlik eğilimi bakterilerin ürettiği bir böcek öldürücü molekül ailesini birlikte biçimlendiriyor27 Ekim 2026
Mikrobiyoloji ve evrim · C1
- MIT araştırmacıları düz metal levhaları katlayarak hafif ve yük taşıyan yapılar üretiyor27 Ekim 2026
Mühendislik ve mimari · B2+
- Perseverance, uzay giysisi malzemelerine yapışan çok ince Mars tozunu ölçtü27 Ekim 2026
Uzay araştırmaları ve astronot sağlığı · C1
- Webb, komşu bir galaksideki genç yıldız doğumevi N159’un içine bakıyor26 Ekim 2026
Astronomi ve yıldız oluşumu · C1
- Buzulların küçük bir bölümü, buzul kütle kaybının yarısından fazlasını oluşturuyor26 Ekim 2026
Yer bilimleri ve buzullar · B2+
- NASA’nın Psyche aracı metal asteroide giderken iticilerini neredeyse hiç durdurmuyor25 Ekim 2026
Uzay araştırmaları ve itki teknolojisi · C1