Metin
An Oxford-led study has traced a difficult trade-off in India’s economic and energy transition. Between 2000 and 2020, rising incomes helped millions of households adopt cleaner cooking fuels, reducing exposure to smoke indoors. At the same time, electricity demand almost quadrupled, and coal supplied 76 percent of that demand. Researchers combined satellite observations, atmospheric modelling, energy and socioeconomic records, and mortality data. They found that sulphate formed from coal-related sulphur dioxide became a larger share of urban airborne particles. The power sector’s estimated contribution to urban aerosol pollution rose from 16 to 36 percent, while annual urban deaths attributable to fine-particle exposure increased from about 670,000 to 870,000. Industry also remained a major source, so coal power was not the only cause. The researchers argue that development itself is not the problem: cleaner household energy brings real benefits, but the electricity supporting those gains must also become cleaner.
Beş ifade
- energy transition: enerji dönüşümü
- clean cooking fuel: temiz yemek pişirme yakıtı
- airborne particle: havada asılı parçacık
- attributable death: belirli bir etkene atfedilen ölüm
- public-health trade-off: halk sağlığı açısından karşılıklı ödünleşim
YDS mini sorusu
Which conclusion best reflects the central trade-off identified by the study?
- Coal-based electricity brought household health gains, but cleaner cooking shifted particle pollution towards urban streets.
- Higher incomes supported cleaner cooking, but household fuel combustion became the main source of urban sulphate.
- Cleaner household cooking brought health gains, but coal-based electricity growth increased dangerous outdoor pollution.
- Cleaner cooking brought health gains, but coal generation mainly increased the risks associated with kitchen smoke.
- Cleaner cooking improved health, but coal caused 76 percent of urban particle pollution.
Cevabı ve açıklamasını göster
Doğru cevap: C
Metne göre 2000–2020 arasında artan gelirler milyonlarca hanenin temiz pişirme yakıtlarına geçmesini sağlayarak ev içi duman maruziyetini azalttı; aynı dönemde neredeyse dört katına çıkan elektrik talebinin yüzde 76’sını kömür karşıladı ve kömürden gelen sülfat kentlerdeki partikül kirliliğinde daha büyük pay aldı. Hanelerdeki sağlık kazancı kömür elektriğinden değil, temiz pişirme yakıtlarından gelir; temiz pişirmenin kirliliği sokaklara taşıdığı da söylenmez. Kentlerdeki sülfat ev yakıtlarından değil, kömürle ilişkili kükürt dioksitten oluşur. Kömürle elektrik üretimi mutfak dumanı riskini artırmadı; bu maruziyet azaldı, artan ise dış ortam kirliliği oldu. Yüzde 76, kent partikül kirliliğinin değil, elektrik talebinin kömürle karşılanan payıdır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.
Öbür parşömenler
- Fare embriyoları plasentanın beklenmedik ikinci bir kaynağını ortaya koyuyor17 Kasım 2026
Gelişim biyolojisi · C1
- Uzun saatler boyunca oturmak sağlık araştırmacılarını neden kaygılandırıyor17 Kasım 2026
Halk sağlığı · B2+
- Perseverance, Jezero Krateri’nin dışında parlak ve silika bakımından zengin kayaçlar buldu17 Kasım 2026
Gezegen bilimi · C1
- Florida’da bulunan küçük bir mantar hem halüsinojen hem de öldürücü bir toksin üretiyor16 Kasım 2026
Mikoloji ve evrim · C1
- Batırılan bir okyanus gemisi nasıl canlı bir resife dönüşebilir16 Kasım 2026
Deniz ekolojisi · B2+
- Sentetik senaryolar, yapay zekâ tabanlı iklim emülatörlerini daha uyarlanabilir kılıyor16 Kasım 2026
İklim bilimi ve yapay zekâ · C1